Rauer Emil Ignacy (1870–1943), przemysłowiec, działacz społeczny i niepodległościowy. Ur. 31 VII w miejscowości Irena w pow. puławskim (ówcześnie nowoaleksandryjskim), był synem Karola i Marii z Pilnych.
Szkołę średnią R. ukończył w Warszawie. Działał w uczniowskich kółkach samokształceniowych. W r. 1899 założył w spółce z A. Makowskim fabrykę wyrobów metalowych, produkującą wieńce, kwiaty oraz galanterię metalową. Oprócz wytwórni, która mieściła się w Warszawie przy Al. Jerozolimskich 129, a następnie przy ul. Stalowej 47, uruchomił sklepy fabryczne: w Warszawie przy ul. Senatorskiej 22, a także w Kijowie i Petersburgu. Od ok. r. 1910 R. rozstał się ze wspólnikiem i prowadził firmę i sklepy samodzielnie. W r. 1911 był członkiem rady Warszawskiego Tow. Wzajemnego Ubezpieczenia Szyb. W lipcu 1914 wraz z P. Kozłowskim kupił od Cezarego Skoryny wytwórnię młynów i kamieni młyńskich przy ul. Obozowej 14 na Pradze.
W r. 1906 R. założył II gniazdo «Sokoła» w Warszawie i był jego prezesem. Po delegalizacji tej organizacji przez władze rosyjskie w czerwcu 1907 przekształcił gniazdo w Koło Miłośników Sportu. W lipcu 1914 brał udział w zebraniu organizacyjnym Straży Obywatelskiej, a następnie od sierpnia 1915 był jednym z zastępców komendanta i naczelnikiem wydziału intendentury tej straży. Należał do założycieli powstałego w kwietniu 1915 Tow. Przyjaciół Pragi i wszedł do zarządu tego towarzystwa (od r. 1916 wiceprezes, a w latach dwudziestych prezes). W jesieni 1915 założył na Pradze VI gniazdo «Sokoła» i przez wiele lat był jego prezesem. Był w r. 1916 członkiem kierownictwa Sekcji Dostaw Nakazanych Zarządu m. st. Warszawy, inspektorem wydziału Straży Obyczajowej, członkiem komitetu organizacyjnego obchodów 125 rocznicy Konstytucji 3 Maja, wiceprezesem praskiego koła Polskiej Macierzy Szkolnej (PMS) i przewodniczącym sekcji praskiej Kwesty Majowej, przeznaczonej na potrzeby oświaty. Brał udział w założeniu w grudniu 1916 Praskiego Tow. Sportowego i został jego prezesem. W r. 1917 był jednym z założycieli Związku Stowarzyszeń Praskich i następnie jednym z jego wiceprzewodniczących. W sierpniu t. r. wszedł do rady opiekuńczej Gimnazjum im. Władysława IV. Równocześnie w l. 1916–17 ukończył kolejno kurs podoficerski, oficerski i instruktorski organizowany przez Polską Organizację Wojskową przy warszawskiej organizacji «Sokół». Był w r. 1918 współorganizatorem Straży Narodowej i komendantem jej V okręgu, a w listopadzie t. r. brał udział wraz ze swym oddziałem straży w rozbrajaniu Niemców. W początku 1919 r. na polecenie Min. Kolei Żelaznych zorganizował Straż Kolejową, przekształconą w kwietniu t. r. w Wojskową Straż Kolejową (WSK), mającą na celu ochronę szlaków i dworców kolejowych. R. został głównym dowódcą tej straży na terenie dyrekcji warszawskiej, radomskiej i wileńskiej. W czasie wojny polsko-radzieckiej w lipcu 1920 dowodził 6 kompanią WSK, biorącą udział w walkach osłaniających linię kolejową ze Stanisławowa do Lwowa. Po wcieleniu WSK do policji w końcu 1920 r. R. odszedł ze służby wojskowej.
W r. 1921 R. był współzałożycielem firmy Przemysł Metalowy «Granat» Spółka Akcyjna w Warszawie i do r. 1939 członkiem jej zarządu; produkowano tu początkowo galanterię metalową i zabawki mechaniczne, później amunicję oraz wyroby toczone i tłoczone pod ciśnieniem. Działał nadal we władzach «Sokoła» i zorganizował w lipcu 1921 zlot jego członków. Został wybrany na członka rady Bractwa Strzelców Kurkowych w Warszawie (1921), a także na wiceprezesa Zjednoczenia Tow. Sportowych i Społecznych i był nim nadal po zmianie nazwy tego towarzystwa w r. 1926 na Zjednoczenie Polskich Stowarzyszeń. W r. 1924 był członkiem komitetu obchodów 130 rocznicy rzezi Pragi, a w styczniu 1925 został komendantem głównym Straży Ładu i Porządku. W maju 1927 R. wszedł do Rady Miejskiej, wybrany z listy Chrześcijańskiej Demokracji i był w Radzie członkiem Komisji Przedmieść i Komisji Wyborczej. Pełnił funkcję skarbnika komitetu Votum Narodowego, budowy kościoła Opatrzności w Warszawie i prezesa komisji finansowej budowy pomnika Jana Kilińskiego. Był członkiem zarządu głównego Federacji Polskiej Związku Obrońców Ojczyzny, członkiem zarządu PMS, współorganizatorem Związku byłych uczestników WSK i Związku byłych uczestników Straży Obywatelskiej i wchodził do władz obu tych związków. Nie są znane losy R-a w pierwszych latach okupacji. Aresztowany przez Niemców 10 XI 1942, był więziony na Pawiaku. Został zwolniony z więzienia 10 V 1943 w takim stanie, że zmarł w Warszawie w jesieni t. r. Był odznaczony m. in. Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości i Złotym Krzyżem Zasługi.
R. był żonaty z Heleną z Makowieckich (ślub 26 VI 1927).
Łoza, Czy wiesz, kto to jest? (fot.); Olszewicz, Lista strat kultury pol.; – Album pamiątkowe Rady miasta stołecznego Warszawy 1919–1929, [W. 1929] (fot.); Domańska R., Pawiak więzienie gestapo. Kronika 1939–1944, W. 1978; Jaworski T. Sas, Bractwo Strzelców Kurkowych w Warszawie, W. 1932 s. 24, 31 (fot. s. 21); Kroński A., Straż Obywatelska m. st. Warszawy 1915 roku, W. 1934 s. 6, 15, 25, 28, 33–4; Księga pamiątkowa pracy społecznej (1918–1928), W. 1928 s. 13–17, 19, 48–9, 53–4, 56–8, 65, 77, 86–7, 95–6, 98, 103, 105, 107, 111, 123; Na straży honoru Warszawy. Z działalności Straży Obywatelskiej m. st. Warszawy 1915 roku, W. 1935 s. 10, 13–16, 31, 35; Stemler J., Dzieło samopomocy narodowej. Polska Macierz Szkolna 1905–1935, W. 1935 s. 254; – Grodecki P., Sokolstwo warszawskie w czasie wielkiej wojny. Wspomnienia osobiste, W. 1936 s. 15; Grzymała-Siedlecki A., Sto jedenaście dni letargu, W. 1966 s. 22, 26, 48, 186, 198, 215; Kalendarzyk polityczno-historyczny m. st. Warszawy na r. 1916; toż na r. 1917; Księga adresowa przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskim na r. 1905, Wyd. L. Jeziorański, W. 1905 nr 886; Przemysł fabryczny w Królestwie Polskim 1911 nr 2002, 2206; Rocznik informacyjny o spółkach akcyjnych w Polsce, W. 1929 nr 215, 1930 nr 301; Rocznik polskiego przemysłu i handlu, W. 1932 nr 974, 1934 nr 2111, 1936 nr 2459, 1938 nr 3019; – „Echo Pragi” 1916 nr 2 s. 5, nr 11 s. 89, nr 16 s. 130, nr 18 s. 149 (fot.), nr 21 s. 171, nr 31 s. 253, nr 52 s. 424–5, 1917 nr 6 s. 43, nr 25 s. 193–4, nr 30 s. 233–4, nr 33 s. 309; „Gaz. Poranna” 1924 nr 196 s. 5, 1925 nr 247 s. 4; „Kur. Warsz.” 1914 nr 197 s. 8, 1926 nr 109 wyd. wieczorne s. 6, nr 178 dod. poranny s. 4, 1928 nr 353 wyd. wieczorne s. 11–12; „Pol. Zbrojna” 1921 nr 33 s. 4–5, 1924 nr 309 dod. „Rewia Pol. Zbrojnej” s. 1, 1931 nr 349 s. 8, (fot.); „Przegl. Katol.” 1928 nr 5 s. 72–3; – B. Narod.: rkp. 6391.
Stanisław Konarski